على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2668
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
نشود . و آنچه در پرويزن ماند سپس بيختن . و آنچه برآيد از اسپست به اول كوفتن . و پوست بالائين دانه . و قصارة الارض : پارهاى از زمين نيكو كه باندازهء پنجاه گز و يا زيادتر حاصل دهد . و نيز قصارة : دانهاى كه در سنبل بماند پس از كوفتن . قصارى ( qos r ) ا . ع . پايان و انتها . و منتهاى جهد و غايت كوشش . و منتها آرزو و خواهش . قصاص ( qas s ) ا . ع . نوعى از درخت كه مگس انگبين مىليسد آن را و دوست دارد و از اينجاست كه انگبين را بدان نسبت كنند و گويند : عسل قصاص . قصاص ( qas s ) و ( qes s ) و ( qos s ) ا . ع . منتهاى روئيد نگاه . موى سر از پس و پيش . و موى پيشانى . و پيوندگاه هر دو سرين . قصاص ( qes s ) ا . ع . كشنده را باز كشتن . و پاداش و انتقام باينكه شخص پاداش دهد جراحت و يا قتل و جز آن را و مجروح سازد مانند جراحت وارده و بكشد به همان نحوى كه كشته بود . قصاص ( qes s ) ع . ج . قص ( qass ) . و ج . قصة ( qassat ) و ج . قصة ( qossat ) . قصاص ( qes s ) م . ع . قاصه مقاصة و قصاصا . مر . مقاصة . قصاص ( qes s ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جزا و پاداش . و انتقام و مكافات و سياست و شله . و قصاص كردن : سياست كردن و مكافات كردن . و كشنده را كشتن و كشتن قاتل را در عوض مقتول . قصاص ( qos s ) ا . ع . فريز جاى از ميانهء سر . و منتهاى روئيد نگاه موى . قصاصاء ( qas s ' ) و ( qes s ? ' ) ا . ع . قصاص و كشنده را بار كشتن . قصاصة ( qos sat ) ا . ع . تراشههاى ناخن . و مويهاى سترده شده . و پول هيچكاره . قصاع ( qes ' ) ع . ج . قصعة ( qas'at ) . قصاعة ( qas 'at ) م . ع . قصع الغلام قصاعة و قصعا ( از باب كرم و سمع ) : خرد و ريزه برآمد آن كودك و كلان نشد . قصاعة ( qos 'at ) ا . ع . سوراخ كلاكموش كه بدان درون خانه درآيد . قصاعى ( qes 'iyy ) ا . ع . كاسه ساز . و كاسه فروش . قصاف ( qes f ) ا . ع . زن ستبر پر گوشت . و نام مردى . و بنو قصاف : نام بطنى از تازيان . قصاقص ( qas qes ) ع . ج . قصاقص ( qos qes ) . قصاقص ( qos qes ) ص . ع . رجل قصاقص : مرد درشت اندام و يا مرد كوتاه بالا . و اسد قصاقص : شيرى كه از خشم دندان بهم سايد چنان كه آواز از آن برآيد . و حية قصاقص : مار خبيث . و جمل قصاقص : شتر بزرگ زور آور . ج : قصاقص ( qas qes ) و قصاقصات . قصاقصات ( qos qes t ) ع . ج . قصاقص . قصال ( qass l ) ص . ع . سيف قصال : شمشير بران . قصال ( qass l ) ا . ع . شير بيشه . قصالة ( qos lat ) ا . ع . دانهء ردى كه در وقت پاك كردن گندم از وى دور كنند . قصاه ( qas - ho ) ع . يعنى به طرف او و بجانب او . قصايا ( qas y ) ع . ج . قصية . قصائب ( qas 'eb ) ع . ج . قصيبة . قصائد ( qas 'ed ) ع . ج . قصيدة . قصايد ( qas yed ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قصيدهها . قصائم ( qas 'em ) ع . ج . قصيمة . قصب ( qasb ) م . ع . قصبه قصبا ( از باب ضرب ) : بريد آن را . و قصب الشاة : جدا نمود عضو عضو آن گوسپند را . و قصب البعير قصبا و قصوبا : امتناع كرد آن شتر از خوردن آب پيش از سيرى . و قصب البعير و غيره قصبا : باز داشت آن شتر و جز آن را از آب خوردن پيش از سيرى . و قصب فلانا : عيب كرد فلان را و دشنام داد آن را . و نيز قصب البعير قصبا : باز داشته شد آن شتر از شرب آب . قصب ( qosb ) ا . ع . پشت . و روده . و ميان مردم . و وترى كه از روده سازند . ج : اقصاب . قصب ( qasab ) ا . ع . كلك و نى . و هر گياهى كه ساق آن مانند ماشوره بود و كعب داشته باشد . ج : قصبات . و ماشوره و هر چيز كه مانند وى ميان كاواك باشد چون استخوانهاى پا و دست و استخوانهاى انگشت . و ناى . و رگهاى گلو . و رگهاى شش . و برآمد نگاه دم . و آنچه از نقره و برنج و طلا و جز آن به شكل مستطيل باشد . و هر استخوان مستدير ميان كاواكى . و گوهر دراز . و مرواريد تر آب دار . و زبرجد آبدار مرصع بياقوت . و ماشورههاى جواهر و جز آن . و آب راهههاى اشك . و آب چشم . و آب راههء از چشمه . و چشمهها . و كتان تنك نرم . و قصب قصب ( به سكون هر دو با ) : كلمه ايست كه بدان ميش ماده را خوانند . و قصب البطحاء : آبهائى كه از چشمههاى چاه جارى مىشوند . تقول : اقامت بين قصب اى ركايا و ماء عذب . و قصب الحائك : ماشورهء جولاهگان . و قصب الذريرة : گياهى . و قصب السبق : نى كه در زمين